LİSE 1 COĞRAFYA ETKİNLİK ÇALIŞMASISAYFA (4)
Aşağıdaki doğal unsurların insan hayatına etkilerinin neler olduğunu günlükyaşantınızdan ve farklı kaynaklardan faydalanarak açıklayınız.
SICAKLIKgerekir.Canlılar çok yüksek ve çok düşük sıcaklıkların old

Ultimate Betting Systems – 15 Hidden Secrets/loopholes Are Revealed!

uğu yerlerde yaşamakdazorlanır.Canlılara uygun koşulların ortaya çıkması ve bu koşulların devamlılığındasıcaklık şartları direk etkilidir. Aşırı sıcak ve soğuk insan hayatını olumsuz etkiler.Giyim sağlık,tarım, hayvancılık, turizm, ulaşım, ticaret gibi ekonomik faaliyetleriolumsuz etkiler.
Canlıların hayatlarını devam ettirebilmeleri için normal bir sıcaklık
YAĞMURiçin suya ihtiyaç duyarlar ve bu suyun kaynaklarından bir tanesi de buharlaşan neminyağmur olarak yüzeye dönmesidir.Bitkiler,hayvanlar için tüm canlılar için son dereceönemlidir.Aşırı yağmurlar olumsuz etkiler doğurabilir.Seller,heyelan, turizmi olumsuzetkileyebilir.
Yağmur su döngüsünün önemli bir parçasıdır.Canlıların hayatının kış günlerinde kar yağması havayı yumuşatır.Bu olay bir çok bitkinin aşırı dondanetkilenmesini engeller.Bahar dönemlerimde ani kar erimeleri olumsuzluklara yol açabilir(sel).Yine bu kar erimeleri önemli bir su kaynağıdır.Kışın kar yağışları bitkiler içinkoruyucu bir etki yaparar. Giyim tarzımızı ve sağlığımızı etkiler. Tarım için önemlidir.Tarım ürünleri soğuğa karşı koruduğu gibi toprak nemimin artmasına ve yeraltısuyunun zenginleşmesine katkı sağlar. Deniz turizmine olumsuz etki yaparken kışturizmine (kayak) imköe2n sağlar.Sıcaklık koşullarının belirlenmesinde etkili olabilir.Özellikle kuru ve soğuk geçenDENİZ DALGALARIbölgelerde şiddetli fırtınalarla çok yıkıcı etkileri olur. Aşırı dalgalar deniz turizmini vedeniz yolu taşımacığını olumsuz etkiler. Tsunami bir doğal afettir. Kıyılarda çeşitliaşınma ve biriktirme şekilleri oluşumunu sağlar. Balıkçılığı da etkiler.Son dönemlerdedalga enerjisi üzerine ciddi çalışmalar yapılmaktadır.Kıyı bölgelerdeki biyoçeşitlilikte etkili olabilir.Kasırga ya açıkRÜZGöc2Rsıcaklığın etkilediği her şeyi etkiler.Havayı temizletici özelliği vardır.Deniz turizmi içinolumsuzluktur.Çok şiddetli rüzgöe2rlar(Fırtına) doğal afetlere neden olabilir. Bazıyerlerde rüzgöe2r santralleri ile enerji üretilir. Ayrıca geçmiş asırlarda ve günümüzde detaşımacılıkta rüzgöe2r gücünden faydalanılmaktadır.Bir bölgedeki hava kütlelerininBitkilerin yayılmasında tozlaşmasın da son derece önemlidir.Sıcaklığı ve taşıyıcı gücü rüzgarlardır.
TOPRAKimköe2nı sağladığı gibi tarımın üzerinde yapıldığı alan olması sayesinde her türlü besininde ana kaynağıdır.İnsanların hayatlarını devam ettirebilmeleri için ihtiyaçları olan besinmaddelerinin en önemli yetişme alanıdır.Seramik çanak çömlek vb kullanım alanlarıvardır.En önemli sorunu toprakların kirletilmesi ve erezyondur.Ayrıca toprağın verimgücü topraktan faydalanmayı etkilemektedir.Özelliklerine göre faydalanmayoğunlukları da değişir.Verimli alanlarda nüfus daha yoğun verim azaldıkça nüfus veyerleşme sayısı azalmaktadır.Canlıların önemli yaşam alanlarından biridir.Milyonlarca canlıya barınmaKAYAÇLARolur.Tüm canlı hayatın beslenmesi ve barınması için gerekli anamalzemedir.Hayatımızın her anında olan bir unsurdur.Özellikle yapı malzemesi olarakkullanılır.Ayrıca süs eşyası yapımında, enerji kaynağı olarak da kullanılır.Birçok sanayidalının ham maddesidir. Bünyelerindeki birçok element veya mineraller değerlimadenleri oluşturmaktadır.
:Yer kabuğunun ana malzemesidir. Ayrışarak toprak malzemesiBİTKİLER:dengesinde çok önemlidir.Besin zincirinin en önemli halkasıdır.Dünyada bir çokkullanım alanları vardır,kozmetik ilaç sanayi ev eşyaları vb .İnsanların ve canlıların en önemli besin kaynağıdır.Dünya fotosentezİklim ve toprak özelliklerine göre yetişen bitki örtüsü, insanların faaliyetlerini değişikşekilde etkiler.Ormanların yakının*da bulunan insanlar, ormanların çeşitli doğalgüzellikleri yanında ke*restesinden de yararlanır.Orman ürünlerine dayalı çeşitli sanayifaaliyetlerinde bulunurlar. Buna karşılık bozkırlarda yaşayan in*sanlar, ancak buralarımera olarak değerlendirebilir.HAYVANLARbesin kaynağıdır.Doğada mevcut dengenin önemli bir halkasıdır.Bişr çok bölgedeönemli bir ekonomik faaliyettir. Doğal dengenin önemli unsurlarından biridir. Besin veşifa kaynağıdır. Evcil hayvanlar sayesinde insanlar için büyük bir nimettirAvcılıkaçısından da önemlidir.:Ekosistem içerisinde önemli bir elemandır.İnsanlar için önemli birNEMcanlıların uygun koşullar bulabileceği bir alan yaratır.Yağışı ve sıcaklığı etkiler.Bunların etkilediklerine de dolaylı da olsa etki eder. Nemin ve yağışın bol olduğualanlar bitki örtülerinin gür ve sık olduğu, ılıman iklim şartlarının yaşandığıalanlardır.Nemin az olduğu alanlar kuraklık şartlarının arttığı ve ekonomik faaliyetlerin:Biyoceşitliliğin yoğun olduğu bölgeler nemli ve sıcak alanlardır.Doğada2çeşidinin az olduğu alanlardır.DAĞolabilir.Genelde yerleşme için elverişsiz nüfusun seyrek olduğu yerlerdir.Yükseltideğerlerine göre kışın kar yağışları ve buzullaşma görülebilir.Buda önemli bir tatlı sukaynağı oluşturur.Dağlar yüksek ve engebeli yapısıyla tarıma elverişli arazilerin az olduğu, gerek eğimlive sarp yer şekilleri gerekse aşırı kar yağışları ile ulaşımın zor olduğu, geçimkaynaklarının az olması nedeni ile de nüfus ve yerleşmelerin seyrek olduğu alanlardır.:Yükselti ,iklim ve ekonomik özelliklerine göre tercih edilebilen alanlarAKARSU:yapar,önemli bir enerji üretim alnları ,tarımda sulama merkezleridir. Tarım, sulama,balıkçılık, turizm (rafting, piknik),yüzmek, serinlemek, enerji üretimi ve daha pek çokalanda insanlığa imkan sağlar.İnsanlar için önemli bir su kaynağıdır.Ekonomik faaliyetlerimize direk etkiMAĞARA:koşullarında daha çok turizm ve doğal güzellik ve şifa merkezi olarak kullanılabilirİnsanlar için geçmiş dönemde önemli bir sığınma alanıdır.GünümüzOVAyerleşmeye elverişli yapısı ovaları cazip kılar en önemli özellikleri verimli topraklarlakaplı olmasıdır.:Önemli bir yerleşme alanlarıdır. Düz alanlardır.Ekonomik faaliyetlere ,ulaşımaLİSE 1. SINIF SAYFA 16 ve 20 ETKİNLİK ÇALIŞMASIKitabınızda verilen haritaların basım kalitesi çok yüksek değil sevgili öğrenciler,haritaların alt kısımlarındaki lejant bölümleri yeteri kadar sağlıklı okunmamaklaberaber sorulara cevap vermeye çalışalım.1-Trabzon il ve İlçeleri için 2 numaralı harita uygundur.2-3-Ulaşım yolları ve çeşitleri için 6 numaralı harita uygundur.4-Bitki örtüsü ve çeşitliliği 3 numaralı harita uygundur.5-2-5-ve 6 numaralı haritalarda zaman içerisinde değişmeler olabilir.6-4 ve 5 numaralı haritalardan faydalanarak hazırlanabilir.Trabzon ilinin akarsu havzaları için 4 numaralı harita uygundur.Sayfa – 20 endash Etkinlik endash Ortadaki haritayı seçer. Çünkü bu haritada ölçek vardır. Yön3oku ve renklerin ne anlama geldiğini gösteren açıklama bölümü (lejant) bulunur. Diğerharitalarda bu üç unsur bir arada yer almamıştır.Sayfa 20 etkinlik 2 de b ve d için ölçek b :1/2 d:1/4 c ve d için ölçek küsürlüçıkar…Sayfa -22 – etkinlik çalışmasıİFADELERBir Türkiye fiziki harita için ölçek aşağıdaki gibi iseBir Türkiye fiziki haritasının ölçeği değiştikçe1/25.0001/100.000Ayrıntıyı gösterme gücüFazladırAzdırdeğişirHata payıAzFazladeğişirGerçek alanAynıAynıdeğişmezÖlçeğin paydasıküçükbüyükdeğişirYükselti değerleriAynıAynıdeğişmezEnlem ve boylam dereceleriAynıAynıdeğişmezKağıt üzerinde kapladığı alanFazlaAzdırdeğişir4SAYFA 25 ETKİNLİK ÇALIŞMASIYerel saat problemleriSORU-1- boylamındadır. Aralarındaki zaman farkı ne kadardır?Çözüm: 75 ş x 4 = 300 = 5 saattir.B noktası O ş boylamı yani başlangıç meridyeni üstü, D noktası 75 ş DoğuSORU-2-noktalarında yerel saat kaçtır?B noktasında ( O ş) yerel saat 12: 40 iken A(30 ş Batı) ve C ( 45 ş Doğu)A- saat geridir. 12.40 -2.00 = 10. 40 yerel saat A noktasında 10.4030 ş – 0 ş = 30 ş meridyen farkı, 30 ş x 4 = 120 = 2 saat zaman farkı, Batıda yerelB- saat ileri olduğundan, 12. 40+ 3.00= 15.40 Yerel saat C noktasında 15.40 tır.45 ş- 0 ş = 45 ş boylam farkı, 45 ş x 4 = 180 = 3 sat zaman farkı, doğuda yerelSORU-3- doğu) ve E ( 75 ş doğu) noktalarında yerel sat kaçtır.C Noktasında( 45 ş doğu boylamında) yerel saat 17.40 iken, D noktası ( 75 şA- saat sürekli ileridir. 17.40 + 2.00 = 19.40 tır.75 ş – 45 ş = 30 ş boylam farkı, 30 ş x 4 = 120 = 2 saat zaman farkı, doğuda yerelB- yerel saatleri aynıdır.( 19.40)Bir alttaki etkinlik çalışmasını atlas yardımıyla verilen yerlerin boylam derecelerine göreve doğuda batıda olmasına göre yapabilirsinizD ve E noktaları aynı boylam üzerindedir. Aynı boylam üzerindeki tüm noktalarınSAYFA 28 İZOHİPSLER ETKİNLİK ÇALIŞMASIKitabınızda verilen yerleri soldan aşağı doğru sırayla yerleştirebilirsiniz.1 numaralı yer verilmiş hemen alt tarafı Karacaören bölgesi (2)hemen alt taraf Aktepe(3)alt tarafta deniz kenarı (4)sağ üst tepeltepe(5)alt tarafta yenice yakınları(6)Elmalı Göltepe arasındaki mavi yer (7)en alttaki deniz kenarında izohipsleringenişlediği yer (8) numaralı yer olarak verilmiştir.SAYFA 30 ETKİNLİK ÇALIŞMASIVerilen şekillerin eşleştirilmesi:1 numaralı yer (a) Boyun2 numaralı yer (d) tepe3 numaralı yer (b) vadi4 numaralı yer (c) göl5Kitabınızdaki haritadan faydalanarak aşağıdaki soruları cevaplandırınız.SORU-1- işaretleyiniz ve kitabınızdaki haritada verilen ölçek ile karşılaştırarak arasındaki uzaklığıhesaplayabilirsiniz.Yaklaşık olarak Zonguldak İstanbul arası 225 km çıkarBir kağıt parçasına kitabınızda sayfa 21 deki gibi ölçeceğiniz yerler arasınıSORU-2-Çorum 35 DM İzmit 30 DM yer alır.Bu bilgi kitabınızdaki haritadan elde edilmiştir.Aralarındaki meridyen farkı 35-30 : 5 meridyendir.Her meridyen arası 4 olduğundan zaman farkı 5×4: 20 dk zaman farkı vardır.İzmit daha batıda olduğu için saat daha geridir.16.15-20dk : 15:55 olurÇorum da yerel saat 16.15 iken İzmit te kaç olur.SORU-3-noktalara oranla daha önce gerçekleşir.Bu bilgiden yola çıkarak cevap 36 DM olur.Güneş doğuda erken doğduğu için tepe noktasına ulaşmasıda batıdakiSORU4- 41 Kuzey 29 Doğu : Yalova 40 Kuzey 33 Doğu :Ankara40 Kuzey 31 Doğu :Eskişehir 42 Kuzey 35Doğu :Sinop41 Kuzey 32 Doğu :Bolu 41Kuzey 31 Doğu üzceAşağıda verilen koordinatlar üzerinde yer alan yerleşim birimlerini bulunuz.SORU-5-koordinatlarını haritadan faydalanarak defterinize yazınız.?YALOVA: 41 Kuzey 29 Doğu TEKİRDAĞ:41 Kuzey 27 DoğuBARTIN :Yaklaşık 41,5 Kuzey 32,5 Doğu BOLU :41 Kuzey 32 DoğuSAMSUN: 41 Kuzey 36 DoğuYalova,Tekirdağ,Bolu,Bartın,Samsun yerleşim birimlerinin coğrafiAşağıdaki soruları cevaplayınız?SORU-1-kahverengi ve tonlarının olmadığı görülmüştür .Bu ülkenin yüzey şekilleri ile ilgili nelersöylersiniz.Bu ülke haritasında kahverengi tonlarının az olması bu ülkenin yüksek olmadığınıyerşekilleri bakımından sade bir yapıya sahip olduğunu gösterir.Bir ülkenin renklendirme yöntemiyle çizilen haritasına bakıldığında ,haritadaSORU-2-yer tutması harita ile ilgili nasıl bir bilgi verir.Bu yerin eğiminin fazla olduğu yükseltinin fazla olduğu bir yeri gösterir.Dağlık biryapıda olduğunu gösterir.Tarama yöntemi ile çizilmiş olan bir haritada kıs ,kalın ve sık çizgilerin çokSORU-3-düzlem üzerine aktarılır.Ekvator çevresi Silindir projeksiyon ile çizildiğinde bozulmalar daha az olur kutbagidildikçe bozulmalar artar.Ekvator bölgesi hangi projeksiyon ile çizilirse yerşekilleri daha az hata ileSORU-4- 34 doğ meridyeni ile 25 batı meridyeni arasındaki fark bulunur.Verilen yerler başlangıç34 doğu meridyeninde yerel saat 12:10 iken 25 batı meridyeninde kaç olur.6meridyeninin doğusunda ve batısında olduğu için aralarındaki farkı bulmak için verilennoktaların meridyen değerleri toplanır.34+25 : 59 meridyen eder.Her meridyen arası 4 dk olduğu için 59×4: 236 dk zamanfarkına ulaşılır.Bu farkı da saate çevirmek için 236/60 : 3 saat 56 dk fark çıkar.Doğuda saat daha ileri olduğu için 25 batıda saat 12:10 -03:56Cevap: 08:14 olurSORU-5-yapılabilir.İzohips yöntemiyle çizilen haritalardan faydalanarak herhangi bir yerin yerşekillerihakkında yorum yapılabilir.Profil çıkartılabilir.Yükselti farkı hesaplanabilir,Eğimhesaplanabilir,İzohips yöntemiyle çizilen haritalardan faydalanılarak hangi işlemlerSORU-6-seçerdiniz.Neden?Kitabınız daki haritada yerleşim yeri olarak akarsu vadisi boyunca akarsuyun denizedöküldüğü alanları seçerdim.Buralar su kaynakları bakımından elverişli verimlitopraların bulunduğu yerleşmeye elverişli alanlardır.Yandaki izohips haritasında bir yerleşim yeri kurmak istense nereleriSORU-7-Tepe,akarsu vadisi,sırt,yamaç,delta bulunmaktadır.Haritada hangi yerşekilleri gözükmektedir.SORU-8- İzohips eğrileri sayılarak izohips aralıklarının 100 m olduğu görülür en yüksek nokta1100 m dir.Haritada yer alan en yüksek nokta kaç metredir.Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına D yanlış olanların yanına Yyazınız.1-D 2-Y 3-D 4-D 5-D 6-Y 7-D 8-DAşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle tamamlayınız.1-Eğimin fazla olduğu dik yamaçlardır.2-İzohips ve renklendirme3-Dünyanın yuvarlak olması4-15 D 240/4 :60 meridyen daha doğuya gidilirse 15 D olur.5-Ayrıntı6-O metreyi7-Eğim8-Nokta9-Yüksek10-Kabartma Yöntemi7Aşağıdaki soruların doğru seçeneğini işaretleyiniz?1- e 2-d 3-e 4-e şıkkıAşağıdaki tabloda verilen ifadelerin hangi olayın sonucunda meydana geldiğinikarşısındaki kutucuklara işaretleyiniz.İfadelerGünlük hareketYıllık hareket ve eksen eğikliğiYörüngenin elips olmasıDünyanın güneşe olan uzaklığı yıl içinde değişir.xMeridyenler arası yerel saat farkı oluşur.xDünyanın güneş çevresinde hızı sabit değildir.xMevsimlik sıcaklık farkları meydana gelir.xKYK da yaz mevsimi,GYK da kış mevsimi daha uzun sürer.xMuson rüzgarları meydana gelir.xEylül ekinoksu iki günlük gecikmeyle meydana gelir.xGece-gündüz uzunlukları değişir.xŞubat ayı 28 gün sürer.xGüneş ışınlarının yeryüzüne düşme açıları yıl boyunca değişir.xGüneş in ufuk üzerine doğduğu yer ve saat ile ,Güneş in ufukta battığı yer ve saatdeğişir.xDönencelerin ve kutup dairelerinin sınırlarını belirleyerek,matematik iklim kuşaklarınınoluşumuna neden olur.xAydınlanma çemberi mevsimlere göre yer değiştirir.xGüneş ışınlarının geliş açısı gün içerisinde değişir.x30 derece ve 60 derece enlemlerinde dinamik basınç kuşakları oluşur.xGünlük sıcaklık farkları oluşur.xCisimlerin gölge boyları yıl içinde değişir.x821 Aralık ta güney yarım kürenin,21 haziranda ise kuzey yarım kürenin güneşe dahadönük olmasına neden olur.xFiziksel çözülme meydana gelir.xGece ile gündüz süreleri arasındaki farkın,ekvatordan kutuplara gidildikçe artmasınaneden olur.xMeltem rüzgarları oluşur.xMevsimlerin oluşmasına ve değişmesine neden olur.xSürekli rüzgarların ve okyanus akıntılarının yönlerinde sapma meydana gelir.xGüneş ışınları yıl boyunca dönencelere bir kez,dönenceler arasına iki kez dik düşer.xAşağıdaki tabloda verilen olaylar hangi tarihlerde gerçekleşir.Bazılarında birdenfazla tarih işaretleyebilirsiniz.OLAYLAR21 Mart21 Haziran23 Eylül21 AralıkGüneş ışınları yengeç dönencesine 90 derecelik açıyla gelirXGüneş ışınları öğle vakti ekvatora 90 derece ile gelir.XXKuzey yarım kürede yaz mevsiminin başlangıcıdır.XBu tarihten itibaren KYK de geceler ,gündüzlerden uzun olmaya başlar.XKYK de en uzun gündüz en kıs gece yaşanır.XKYK de sonbahar ,Güney Yarım Kürede ilk bahar mevsiminin başlangıcıdır.XEkvatorda gece gündüz eşittir.Ancak ekvatordan kuzeye gidildikçe gündüz uzargeceler kısalır.X9Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer.XXBu tarihten itibaren gündüzler kısalmaya geceler uzamaya başlar.Fakat 23 eylülekadar gündüzler gecelerden uzundur.XDünyanın her yerinde gece gündüz birbirine eşittir.XXAydınlanma çemberi kutup dairelerinden teğet geçerXXYengeç Dönencesinin kuzeyinde cisimlerin en kısa gölgesi oluşur.XBu tarih kuzey kutup noktasında 6 aylık gecenin güney kutup noktasında 6 aylıkgündüzün başlangıcıdır.XKYK de kış mevsiminin başlangıcıdır.XBu tarihten itibaren Güney Yarım Kürede geceler,gündüzlerden uzun olmayabaşlar.XLİSE 1.SINIFLAR SAYFA 43 ÖLÇME DEĞERLENDİRME SORULARIAşağıdaki soruları cevaplandırınız.SORU-1-Kuzey kutup çevresi yaklaşık olarak (21 Mart -23 Eylül )6 ay güneşgörür.Ancak burası yinede buzlarla kaplıdır neden.Güneş ışınlarının geliş açısının eğik olması ve ışınların atmosferde izlediği yolun fazla olmasıtutulmanın artmasından dolayı bu ışınlar çok fazla ısıtıcı etkide olmaz.SORU-2-Dünya üzerinde güneş ışınları nerelere dik açıyla gelir neden.10Güneş ışınlarının dünya üzerine dik açıyla gelebildiği noktalar dönencelerarasında kalan yerlerdir.23 derece 27 lı eğklik bu döencelerin sııııoluşurur.Kuzey yarı küede YengeçDöencesi Güey yarı küede Oğakdöenceleri güeşışılarıı doksan derece ile gelebildiğ sonnoktalardı.Döencelere yıda bir kez döenceler arasıda kalan yerlere yıda 2kez 90 derece ile gelebilir bu noktaları üt enlemlerine güeş90 derece ilegelemez.SORU-3-Bir yı 12 aydan oluşr .Ayları süesi 30-31 güdü.Ancak bunlardanşbat 28 güden ibarettir.Neden temmuz veya ağstos ayları31 gü süerkenşbat ayı28 gü süer.Düya güeşetrafıda yılı hareketini gerçkleşirirken yöügesinden dolayıbazen güeş çk yaklaşı bazen de uzaklaşı. En yakı 3 ocak döemi en uzakta4 temmuz tarihleridir.Bu yaklaşalar sıasıda güeşn çkim güüü artmasısebebiyle düyanı döüşhııda artışmeydana gelir bu artışa beraber oluşnhılıdöüşşbat ayıı 28 gü de tamamlanmasıa sebep olur.Temmuzayıdaki yavaşdöme sonucu güeşen uzak bir konumda olduğ içnyavaşayan döüşbu ayları 31 gü de tamamlanmasıa yol açr.NOT:Sevgili gençer bu konu sıasıda ş soru karşııa çıabilir.Neden yakıolduğmuz tarihte kışıyaşıoruz da uzak olduğmuz 4 temmuzda yazıyaşıoruzşklinde ; bu soru ile ilgili temmuz ayıda uzak olmamıa rağen ışılarıdikaçıla alıı.Ş bat ayıda yakı olmamıa rağen yöügeden dolayıışılarıeğk aldığııdan kışmevsimi yaşnı.Aşğıaki boşbıakıan yerleri uygun ifadelerle tamamlayıı.1-Sıaklı kuşklarıı dağıışıda kara de denizlerin dağıışıetkilidir.Çükükara ve denizlerin ııma öellikleri birbirinden farklıı ,karalar çbukııı çbuk soğrken denizler geçııı geçsoğr.Kara ve denizlerin oranlarıyarı küeler arasıda farklıolmasısıaklı kuşklarıı sıılarııbelirlenmesinde etkili olmuşur.112-Sıcaklık kuşaklarının ortaya çıkmasında okyanus akıntıları etkilidir.Çünkü okyanus akıntıları dünya sıcaklık dağılışında etkilidir.Kutuplardan gelenakıntılar sıcaklık değerlerini düşürürken ekvatordan gelen akıntılar sıcaklığıarttırıcı etki yapar.3-Dünya sıcaklık kuşaklarının oluşmasında Dünya nı şkli etkilidir.Çüküdüyanı şklinden dolayıekvatordan kutuplara gidildikç güeşışılarıı gelişaçıarıazalı bu azalma ııma öelliklerini ve sıaklı dağıışııetkiler.Aşğıaki ifadelerden doğu olanları yanıa D yanlışolanları yanıa Y harfiyazıı.1-D 2-Y 3-Y 4-Y 5-DAşğıaki soruları doğu seçneklerini işretleyiniz.1-D YengeçDöencesi2-D Denizlerin dağıışı3-A 21 Mart4-E Sidney5-E Ekvator ile ekliptik arasıdaki açıSayfa 48Aşğıaki sorularıkitabııdaki grafiğ bakarak cevaplandııı.SORU-1-Atmosferde sıaklı değşmi nasıdı?Atmosferin farklıkatlarıarasıda farklıdeğşm götermektedir.Troposferdeyukarıdoğu azalıken, Stratosferde yukarıdoğu artmaktadı.Mezosferdeazalıken, iyonosferde yukarıdoğu sıaklı azalmaktadı.SORU-2-Troposferde sıaklı değşmi

online cash advance

nasıdı?Troposferde sıaklı yukarıçııdıç azalı.SORU-3-Canlıyaşmıiçn en uygun sıaklı şrtlar hangi katmandadı.Troposfer katıda bulunur.SORU-4-Bulut,sis,yağur,kar gibi hava olaylarıı hangi atmosfer katıdagöümesi beklenir.12Troposferde görülmesi beklenir çünkü bu olayların gerçekleşmesi için gerekliolan su buharı sadece bu kattadır.HAVA OLAYLARISayfa 49Etkinlik Çalışması: Ders kitabındaki hava olayları adlı metin okunarak,SORU-1-Hangi hava olaylarından bahsedilmiştir.Sis, çiy, bulut, meltem, nem, rüzgöe2r, şimşek, gök gürültüsü, yağmur.SORU-2-Yaşadığınız yerde mevsimlere göre hava olayları nasıl bir değişimgöstermektedir?Kış mevsiminde genelde bulutlu, nemli, yağmurlu havalar, sık esen rüzgöe2rlar,bazen ılık esen lodos yaşanmakta, yine kış aylarında uzun sürmese de kar yağışıve don olayları yaşanmakta, ilkbaharda yağışlar azalırken, güneşli ve sıcakgünler yaşanmaya başlanmakta, bol güneşli, yağmursuz, yağışsız, geçen yazgünleri yaşanır. Hava sıcaklıklarının düşmesi, artan bulutlar, rüzgöe2rlar vebaşlayan yağışlarla gelen sonbahar kışın gelmekte olduğunu haber vermektedir.SORU-3-Metne göre hava olayı kavramını tanımlayınız.Hava Olayları: Atmosferde görülen kısa süreli değişimler veya olaylardır.Yağmur yağması, Rüzgöe2r esmesi bu türlü olaylardır ve hepimizin bildiği gibi butür olaylar çok uzun sürmez ve kısa sürelerde sürekli değişir.HAVA DURUMU VE İKLİMSayfa 50Aşağıdaki soruları haber ve okuma metninden yararlanarak tartışıpcevaplandırınız.SORU-1-Hangi metindeki hava olayları uzun süreleri kapsanmaktadır?II.Metindeki hava olayları daha uzun sürelidir.SORU-2-Metinlerden hangisi hava durumu, hangisi iklim özelliklerinibelirmiştir?I.Metin hava durumu, II.Metin iklim özelliklerini belirtmiştir.SORU-3- Günlük kıyafet seçimlerimizi hangi metne göre belirlerdiniz?I. metne göre belirlerdik.SORU-4- Metinden ve ön bilgilerinizden yararlanarak iklimin yaşamımızı nasıletkilediğini söyleyebilirsiniz?13Yaşadığımız yerdeki doğal bitki örtüsü, akarsuların özellikleri, insanların yaşamtarzları, geçim kaynakları, beslenme durumu, yaptıkları kış hazırlıkları, konuttipleri, ekonomik etkinliklerinin türü, iklimin kontrolü altındadır.SORU-5- Metinden ve ön bilgilerinizden yararlanarak hava durumununyaşamımızı nasıl etkilediğini söyleyebilirsiniz?Hava durumu günlük yaşamda giyeceğimiz kıyafet, yola çıkarken yanımızaalmamız gereken eşya ( Şemsiye, zincir, çekme halatı,) gün içinde meydanagelecek aşırı sıcaklar halsiz kalma, sıcaklık çarpması gibi sağlık sorunları veyaanormal soğukların yol açtığı don olayları gibi zararlar verebilmekte ancak buözellikler kısa süreli olduğu için uzun bir zaman boyunca insanların yaşamlarınıaynı şekilde etkilememektedir.SORU-6-Gelecek yaz yapacağınız tatili hangi metinden yararlanarakplanlarsınız?II.metine göre,SORU-7-İkinci metinde verilen bilgilerden yararlanarak iklim ile ilgiligenellemelerin ne kadar geriye gittiğini söyleyebilir misiniz?İklimle ilgili genellemeler 50- 100 yıl gibi geriye gittiği söylenebilir.SORU-8-Birinci metinde verilen bilgileri ne kadar süre kullanabilirsiniz?En fazla birkaç gün veya hafta süreyle kullanılabilir.SORU-9-Sizde bir tanıtım broşürü verilseydi yaşadığınız yerin iklim özeliklerininasıl tanıtırdınız?Yaşadığınız yerin iklim özelliklerini yazabilirsiniz.Yazları sıcak ve kurak geçer. Yıllık ortalama sıcaklık 18öb0C – 20öb0C arasıdadeğşr. Kışar ıı ve yağışıı. Yılı ortalama yağışmiktarı600endash 000 mmarasıda değşr ve yağışrejimi düensizdir. Kar yağışıve don olayıpekgöümez.9.SINIFLAR ETKİLİ ÇLIŞALARIEtkinlik çalışması(Sayfa 55)1-Haritadaki sıcaklıklar hangi faktörle göre değişmektedir?Enlem, Karasallık denizellik ,Yükselti farklılıkları ,akıntılar2-Enlem, karasallık, yükselti, deniz akıntıları ve diğer faktörlerle ilgili örneklerveriniz.14Akdeniz kıyılarının Marmara kıyılarından daha sıcak olması( Enlem)Uludağı yüsek kıılarıı Bursa merkezden daha soğk olması( Yüselti)Ükemizde denizden uzak içkıılarda yılı sıaklıları kııardan az olması(Kara ve Deniz DağıışıToros dağarıda güeye bakan yamaçarı kuzey yamaçardan daha sıakolması( bakıAvrupa nı batıkııarıı aynıenlemde Kanada kııarıdan daha sıak olması( Okyanus akıtıarı3 -Kendi yaşdığıı yer içn etkili olan sıaklı faktöleri neler olabilir.Denize yakılı- uzaklı, Yüselti, Enlem vb.Etkinlik çalışması Sayfa 56)1-Dünyanın eksen eğikliği nedeniyle yarım kürelerin farklı zamanlarda farklıısınmalarından dolayı mevsim farkı yaşanır.2-Birincisi Türkiye olan Kuzey yarımküre iken İkincisi yani kışı yaşayan güneyyarım kürede, özelliklede orta veya yüksek enlemlerde bir ülkede olabilir. (Afrika nı Güeyi, Güey Amerika veya Avusturalya olabilir.)Etkinlik Çalışması:Sayfa 57ŞehirlerYükselti(m)Sıcaklık(şC)Yağış Miktarı(mm)En yüksekEn düşükTumaco502924373Pasto240017107415SORU-1-Bu iki kent hemen hemen aynı enlemde olmasına rağmen bu iki kentinsıcaklık değerlerinin farklı olmasının nedenleri nelerdir?Şehirlerin bulunduğu yer itibariyle biri deniz kenarı diğeri iç kesimdedir.Yine ikişehir arası ciddi yükselti farkı mevcuttur.SORU-2-Yükseklik arttıkça sıcaklığın kaç derece ve nasıl değişir?Yükselti arttıkça sıcaklık her 100 m de 0,5 azalır hesaplamalarda kolaylık olmasıaçısından her 200 m de 1öb0C azalı bilgisi kullanıabilir.Önek deniz seviyesinde bir noktada sıaklı 10öb0C olsun 2000 m çııdığıdasıaklıta nası bir değşe olur hesaplamasııyapalı.Birinci noktamı deniz seviyesi ise 0 m dedir.2. noktamı 2000 m de olduğ içnyüselti 2000 m değşişir.2000 /200 çüküher 200 m de 1 derece değşiğnegöe değşm ne kadardı onu bulmak içn.2000/200=10 derece değşişDenizseviyesinden yüsek bir yere çıtığıı içn sıaklı azalacak kaçderece azalacak10 deniz kenarıda sıaklı 10 derece ise 2000 m de sıaklı 10-10 =0 öb0C olur.Etkinlik ÇlışasıSayfa 58Kitabııdaki şkle bakarak aşğıaki sorularıcevaplandııı.1- Sıaklığı değşminde hangi faktöler etkili olmuşur?Kara ile denizin farklıııma öelliğ etkili olmuşur.2- Gece ve güdü farklııımada karaları etkisi nedir?Karalar güdü tez ııı ve daha sıak olur. Gece ise kara almışoluğ ıııdahatez verdiğ içn çbuk soğr.3- Gece ve güdü farklııımada deniz ve okyanusları etkisi nedir?Denizler daha geçııı. Aldığııııda daha geçvermesinden dolayıdaha geçsoğr.4- Sıaklığı gece güdü arasıda değşmi rügöe2ınası etkiler?Gece soğk olan karada ağılaşn hava çöerek yüsek basıçoluşurur. Dahageçsoğyan deniz üerinde hava sıak ve basıçdüşütü. Güdü ise karasıak basıçdüşü, deniz geçııdığıiçn soğk ve basıçyüsektir. Buna bağıolarak oluşn rügöe2 güdü denizden karaya, gece ise karadan denize doğueser.ETKİLİ ÇLIŞASI SAYFA 62-63Etkinlik ÇlışasıAşğıaki sorulara düya temmuz ve Ocak ayısıaklı
16
dağıışıharitalarıa göe cevaplayıı.OCAK AYI ORTALAMA SICAKLIK DAĞLIŞTEMMUZ AYI ORTALAM SICAKLIK DAĞLIŞSORU-1-Yerküede en sıak yerler nerelerdir? Nedenlerini nelerdir?