Birleşik isimler değişik şekillerde oluşur.
Bazıları isim tamlamalarının kaynaşmasıyla,
bazılarının da sıfat tamlamalarının
kaynaşmasıyla oluşur:
a) Anlamsal Kuruluşlarına Göre Birleşik
İsimler:
* Her iki sözcük de gerçek anlamını yitirebilir:
Saksıdaki hanımeli mi?
Kuşburnu içer misin?
* Sözcüklerden yalnız biri anlamını yitirmiş
olabilir:
Şu yeryüzünde ne insanlar var.
Not: Sözcükler birleşirken sözcüklerden bir
dahi gerçek anlamını yitirirse birleşik sözcük
bitişik yazılır.
* Her iki sözcük de gerçek anlamını
koruyabilir:
Kuzeybatı ya gideceksin.
Bu ayakkabı ne kadar?
b) Biçimsel Kuruluşları (Yapılışları)
Bakımından Birleşik İsimler:
* İsim tamlaması yoluyla:
Batık denizaltı çıkarıldı.
Saksıdaki aslanağzı mı?
* Sıfat tamlaması yoluyla:
Sen ne kadar açıkgöz birisin?
Sivrisinek bataklıklarda çok olur.
* İki çekimli fiilin kaynaşması yoluyla:
Sen ne kadar vurdumduymaz bir insansın.
Bu çekyat eskimiş
* Bir isim ve bir çekimli eylemin birleşmesi
yoluyla:
Bu gecekondular ne zaman yapılmış?
Yemekte yine imambayıldı vardı.
* Bir isim ve bir fiilimsinin birleşmesi yoluyla:
Hemen bir cankurtaran çağırın.
Ağaçkakan yine yaptı yapacağını.
* Yansıma kökenli sözcüklerin birleşmesi
yoluyla:
Yine dırdır edip duruyor.
Bu şakşakçılar da çok oldu artık.